|
|
موضوع اول ; غربالگري شنوايي
نوزادان :
1- ميزان شيوع كم شنوايي در نوزادان چه ميزان است؟
اختلال شنوایی یکی از شایع ترین ناهنجاری های پنهان
مادرزادي است که در صورت عدم کشف ، رشد گفتار و زبان و شناخت
را به تأخیر خواهد افکند .باوجود اينكه اغلب كودكان با سلامتي
بدنيا مي آيند، بااين حال ، ميزان بروز کم شنوایی دو طرفه در
بخش شیرخواران عادی به 1 تا 3 در 1000 نوزاد و در بخش مراقبت
های ویژه نوزادان (NICU) به 2 تا 4 در 1000 نوزاد میرسد .
2- غربالگري شنوايي نوزادان چيست و تا چه حد ضرورت دارد
؟
غربالگري شنوايي فرايندي لازم ، مقرون به صرفه و جهاني
است كه جهت كشف زودهنگام كم شنوايي نوزادان درتمام دنيا در بدو
تولد براي تمامي نوزادان متولد شده انجام مي شود كه دراين روند
، نوزادان پس از انجام تستهاي شنوايي به دو گروه طبقه بندي مي
شوند : 1- ارجاع . 2- قبول . در حال حاضردرايران، سن کشف کم
شنوایی تا حدودي بالاست ومتاسفانه بخش مهمی ازدوره حیاتی زبان
آموزی (0-2سالگي) كه"دوره حساسه" در کودکان اطلاق مي شود،از
دست رفته و به تبع آن رشد زباني مغز نيزمتاثر مي شود . هدف از
برنامه غربالگري همه گير شنوايي ، تشحيص سريع كم شنوايي دايم
حسي – عصبي و اقدام به موقع توانبخشي (دريافت سمعك و شروع
برنامه توانبخشي شنيداري) تا قبل از 6 ماهگي است .
3- غربالگري شنوايي نوزادان چه اطلاعاتي را به ما از
شنوايي نوزادمان مي دهد؟
درتمامي تستهاي غربالگري انجام شده دو نتيجه حاصل مي
شود كه همان قبول و ارجاع است كه هيچ كدام نشانه وجود يا عدم
وجود كم شنوايي در نوزاد نيست ،بلكه با تستهاي تخصصي بعدي است
كه وجود كم شنوايي و يا عدم آن معلوم مي شود . درضمن كودكاني
كه عوامل خطر كم شنوايي ( مانند زردي بالاي نوزادي ، بستري
بودن در بخش مراقبتهاي ويژه ، داشتن سابقه فاميلي كم شنوايي در
خانواده ، داشتن مشكلات تنفسي و در يافت اكسيژن در بدو تولد،
مصرف داردهاي اتوتوكسيك با دوز بالا ، وزن پايين حين تولد و
... ) را دارند يعني عواملي كه در صورت وجود آنها احتمال بروز
كم شنوايي بيش از ديگر نوزادان درآنهاست، مي باست تحت نظر بوده
و طبق برنامه اي كه به آنها داده مي شود ، بصورت دوره اي به
كلينيك شنوايي مراجعه داشته باشند .
4- غربالگري شنوايي نوزادان در كجا و توسط چه كسي انجام
مي شود ؟
غربالگري شنوايي نوزادان يا در همان بيمارستان بدنيا
آمده در كلينيك ارزيابي شنوايي و يا در خود بخش با دستگاههاي
قابل جابجايي و يا خارج از بيمارستان در كلينيك هاي شنوايي كه
داراي بخش ارزيابي شنوايي نوزاد باشند و صرفا توسط اديولوژيست
يا شنوايي شناس انجام و نتايج ارايه مي گردد.
5- غربالگري شنوايي نوزادان چگونه و با چه تجهيزاتي
انجام مي شود ؟
در کشف کم شنوایی شیرخواران و نوزادان,معیارهای فیزیولوژیک و
الكتروفيزيولوژيك استفاده مي شود كه عبارت اند از :تست گسیل
های اتواکوستیک (OAEs) به دو مدل TEOAE یا DPAE كه به اختلال
عملكردي سلولهای مژک دار خارجی موجود در حلزون گوش حساس است و
می تواند درکشف افت شنوایی حسی (حلزون ) ، استفاده شود و به
انسداد مجرای خارجی گوش و افيوژن يا ترشح گوش میانی حساس
است،از این رو اختلال درعملكرد هدایتی موقت می تواند درنتایج
تست موثر باشد (رخداد "ارجاع") .تست پاسخ های شنیداری ساقه مغز
(ABR)، كه فعالیت عصب شنوایی و راههای شنوایی و ساقه مغز را
منعکس میکند.هر دو فن آوری OAE و ABR، در غربالگری شنوایی
نوزادان كاربردي، موفق و با حساسيت بالا هستند . تست OAEs، با
گذاشتن یک پروب پلاستیکی نرم كوچك داخل مجرای خارجی کانال گوش
در مدت زمان کوتاهی با فرستادن صداهایی،پاسخ حلزون شنوایی
نوزاد را برای هرگوش جداگانه،ثبت می کند.کودک می تواند بصورت
خواب یا در حال شیر خوردن باشد. در تست ABR، سه یا چهار نقطه
از پوست صورت و پشت گوشها با پنبه و الکل به آرامی پاک شده و
الکترودهای سطحی مانند چسب روی آن محل چسبیده می شود و باوصل
الکترودها به دستگاه با هدفون یا گوشی صداهائی به داخل گوش
فرستاده می شود ، و جواب عصب شنوایی روی دستگاه ثبت می شود كه
کودک می بایست دراين تست حتما بصورت خواب باشد .تست Tympanometry & Acoustic Reflex Tests با پروتكل خاص نوزادان
نيز،كه با گذاشتن يك پروب پلاستيكي در مجرا براي وضعيت عملكردي
گوش مياني قابل انجام است ، بسيار كاربردي است .
6- آيا غربالگري شنوايي نوزادان ، خطر يا ضرري براي
نوزادم ندارد ؟
تمامي اين تستها بدون خطر و حتي ايحاد هيچ گونه ناراحتي
و درد براي نوزاد بوده و فاقد ارايه هرگونه اشعه به بدن و يا
گوش نوزاد است كه درحالت خواب و يا درحال شير خوردن انجام مي
شود .
7- آيا والدين درمنزل با ايجاد سر و صدا ، واكنش شنوايي
نوزاد را نمي توانند ارزيابي كنند ؟
خير.
نكته قابل توجه اين است كه كودكان كم شنوا نيز همانند همسالان
شنواي خود تا 8 الي 9 ماهگي صداسازي هاي معمول را مي كنند واين
امر سبب گمراه شدن والدين و اطرافيان شده و دليل قانع كننده و
مانعي جهت عدم شك به شنوايي نوزاد خود و درنتيجه عدم پيگيري
علمي و عملي دقيق دراين رابطه مي گردد. استفاده از روشهاي غير
علمي مانند دست زدن دم گوش كودك و يا واكنشهاي گاه و بيگاه او
به برخي صداها مبناي عملكرد صحيح و درست سيستم شنوايي نبوده
ونمي تواند جايگزين روشهاي علمي و كاربردي و انجام تست شنوايي
را بگيرد .
8- 8- پس از غربالگري شنوايي ، در مرحله تخصصي چه تستهايي
وجود دارد ؟
درصورت صلاحديد كارشناس و يا عدم پاسخ مناسب در مراحل
اوليه غربالگري شنوايي ،در مراحل بعدي تستهاي تخصصي تري براي
بررسي دقيق تر سيستم شنوايي انجام مي پذيرد تا جزييات بيشتري
را دراختيار قرار داده و ميزان كم شنوايي و ماهيت آن را روشن
سازد.تستهاي اين مرحله نيز بدون ايجاد درد وناراحتي با مدت تست
كمي صولاني تر از تستهاي اوليه مي باشد .
9- درصورت تاييد كم شنوايي ، چه مرحله اي در پيش روست ؟
هر نوزاد پس از تأیید کم شنوایی ويا اختلال گوش میانی
باید برای ارزیابی اتولوژیک و دیگر تخصص های پزشکی ارجاع
گردد.هدف از این ارزیابی ها تعیین علت کم شنوایی ، تشخیص حالات
فیزیکی مرتبط وتعیین گزینه های درمانی یا ارجاعی است.اگر كم
شنوايي مربوط به گوش مياني و يا مشكلات مربوطه باشد و نيازمند
درمان هاي پزشكي و جراحي باشد ، پزشك گوش و حلق وبيني تمامي
مراجل آن را پيگيري خواهد كرد و در صورتيكه كم شنوايي ماندگار
حسي – عصبي تشخيص داده شده باشد ،پس از آن كودك مجددا به
كلينيك شنوايي بازمي گردد تا اديولوژيست مراحل نجويز سمعك را
آغاز كند . پس از آن مراجل شروع توانبخشي شنيداري ( تربيت
شنيداري و گفتار درماني ) و در صورت نياز ديگر رشته هاي
توانبخشي مانند كادرماني و ... آغاز مي گردد. تمامي مراحل بعدي
بعهده اديولوژيست بوده و مرحاه به مرحله شما را درجريان مي
گذارد .
10 – سمعك يا كاشت حلزون ؟ كدام براي كودك كم شنوا ام
مناسب است ؟
هر دوي اين وسايل از وسايل تقويت كننده براي كودكان كم شنوا مي باشد كه هر كدام
به طريقي اين كار را انجام مي دهد . آنچه واضح است گزينه اول
براي يك نوزادي كه كم شنوايي اش ناييد شده ، تجويز سمعك است ،
و در ادامه آيا كودك از سمعك سود مي برد يا خير و آيا كانديد
عمل كاشت حلزون است ، روند تخصصي بسيار پيچيده اي كه بر عهده
يك گروه تخصصي پزشكي است و در روند كار اديولوژيست ، شما را با
اين مسايل بيشتر آشنا مي كند و به پزشك متخصص ارجاع مي دهد .
11- توانبخشي شنيداري كودك كم شنوا به چه معنا است ؟
براساس تعريف انجمن شنوايي و گفتار آمريكا( ASHA) در
سال 1984،توانبخشي شنيداري عبارت از مجموعه اي از خدمات و
شيوه هاو مهارتهاي شنيداري و گفتاري ، براي آسان نمودن ارتباط
دريافتي و بياني مناسب در افراد دچار كاهش شنوايي است كه هدف
مشترك همه آنها افزايش درك و توجه شنيداري به محركات گغتاري،
توانايي تمايز محركات شنيداري و رشد آنها و بكارگيري آن در
زندگي روزمره در ارتباط با افرادشنوا است.درتوانبخشي شنيداري
هدف استفاده مفيداز باقيمانده شنوايي براي بهتر شنيدن و درك
كردن گفتاراست.روشها و الگوهاي مختلفي براي توانبخشي شنيداري
كودك كم شنوا (سمعكي و يا كاشت حلزوني ) وجود دارد كه
اديولوژيست و گفتار درمان بهترين را با توجه به شرايط كودك در
اين راستا درپيش مي گيرند تا كودك را هر چه بيشتر به روند
طبيعي نزديك كنند .
موضوع دوم : كم شنوايي در بزرگسالان
1- كم شنوايي در سنين بالا چه علايمي دارد ؟
كم شنوايي ناشي از ضعف عصب شنوايي كه غالبا در افراد
سالخورده ديده مي شود ، با علايمي ظاهر مي شود كه ابتدا
اطرافيان را درگير مي كند تا خود فرد ،چرا كه اطرافيان با
شكايت ، بلند حرف زدن و بلند كردن تلويزيون و عدم درك گفتار
ديگران در محيط يا با تلفن به كلينيك شنوايي مراجعه مي كنند
ولي خود فرد تنها مي گويد كمي مشكل شنوايي دارد .
2- براي كم شنوايي در سنين بالا چه بايد كرد ؟
پس از مراجعه به پزشك گوش و حلق و بيني براي ويزيت
مشكلات احتمالي پزشكي ، با درخواست به كلينيك شنوايي سنجي
مراجعه مي كنيد و اديولوژيست پس از انجام تستهاي مختلف ميزان ،
نوع و ماهيت كم شنوايي شما را تشريح و راه حل توانبخشي مناسب
(مشاوره و تجويزسمعك مناسب ) را درصورت نياز ، پيشنهاد مي كند
.
3- سمعك چيست و چه كاربردي براي افراد داراي كم شنوايي
دارد ؟
سمعک وسیله الکترونیکی است که با باطری کار می کند و می
تواند صداها را برای آسانتر کردن ارتباطات فرد کم شنوا با توجه
به ميزان كم شنوايي تقویت کند . سمعکها انواع مختلف دارد (
آنالوگ / قابل برنامه ریزی / دیجيتال / نیمه دیجیتال /تمام
دیجیتال / هوشمند/ پشت گوشي / داخل گوشي / جيبي ) که بر اساس
میزان کم شنوایی و عوامل بسياري نوع و تعداد سمعك مناسب
بیمار،با توجه به نيازش براي وي در نظرگرفته می شود و توسط
اديولوژيست تجويز و تنظيم مي شود .
4- در صورت عدم استفاده از سمعك در صورت نياز آيا كم
شنوايي ام بيشتر مي شود ؟
درصورتيكه اديولوژيست نيازاستفاده از سمعك را براي شما
ضروري دانست و شما مايل به استفاده نباشيد ، اگر به مرور زمان
كم شنوايي شما پيشرفت كند آنوقت ممكن است كه ديگر رضايت شما از
استفاده از سمعك به اندازه گذشته نباشد ، چرا كه با افزايش
ميزان كم شنوايي ، مشكلاتي كه به تبع كم شنوايي در سيستم
شنوايي پديد مي آيد بيشتر شده و در آن صورت انتخاب و رضايت
كمتري براي سمعك داريد.
5- انجام شنوايي سنجي در بزرگسالي هر چند وقت يك بار
بايد انجام شود ؟
درموارد خاصي ( مانند مشاغل صنعتي و بودن در محيطهاي پر
سر و صدا ، موارد استخدامي ، چكاب دوره اي شنوايي براي بررسي
مشكلات شنوايي مي بايست انجام شود و در موارد ديگر به درخواست
پزشك مربوطه و بسته به مشكل ، تستهاي خاصي درخواست مي شود .در
موارد هم كه شكايت اصلي بيمار مشكلات شنوايي باشد نيز مراجعه
به كلينيك شنوايي خواهد بود .
|
|
